มี หลายๆคน ที่พยายามคิด พยายามทำอะไรต่ออะไรหลายๆอย่าง ในขณะที่มีงานประจำทำอยู่ มีจำนวนมากที่ประสบผลสำเร็จ และมีจำนวนไม่น้อย ที่ทำมาก็หลายอย่างแล้ว แต่ก็ยังไม่สำเร็จเหมือนคนอื่นๆซักที แต่พวกเค้าเหล่านั้น หลายคนก็ยังคง คิดและทำอะไร โดยหวังและมองความสำเร็จที่อยู่ข้างหน้าตลอดเวลา และหวังไว้ว่า สักวันจะต้องทำได้ และสำเร็จ ตามที่ได้คิดไว้ แต่บางคน เริ่มจะหยุด จากอาการท้อแท้ ต่อการทำอะไรหลายอย่าง แล้วยังไม่สำเร็จ

หาก คุณเป็นคนที่ท่องอินเตอร์เน็ตบ่อยๆ ก็จะเห็นบรรดาป้ายโฆษณา ของพวก ขายตรง, MLM(Multi Level Marketing) ทั้งหลาย อยู่ตามเว็บไซต์ต่างๆ มากมาย นั่นหมายความว่า กิจการเหล่านี้ มีรายได้มาก และมากพอที่จะ ใช้เงินซื้อ โฆษณา จากทุกๆแหล่งโฆษณา ไม่ว่าจะแพงขนาดไหน ไม่ว่าจะเป็นเว็บไซต์ดังๆ รายการทีวียอดนิยม รายการมวยไทย และข้อความเชิญชวนที่เห็นกันบ่อยๆก็อย่างเช่น “ทำงานมานานแล้ว มีเงินเก็บเท่าไหร่”, “อยากเป็นายตัวเอง ทำงานวันละสามชั่วโมง รายได้ 50,00 – 100,000 บาท/เดือน มาทางนี้” ก็มีให้เห็นอยู่บ่อยๆ ผู้ทำกิจการประเภทนี้ ได้มองเห็นช่องว่าง หรือสิ่งที่อยู่ภายในจิตใจของคนส่วนมาก ว่าอยากจะเป็นผู้ประกอบการ อยากทำงานน้อย ได้เงินเยอะ อยากเป็นนายตัวเอง และอยากมีเวลาเป็นของตัวเองมากขั้น หลายคน ไม่ได้ศึกษาให้ดี ก็อาจจะพลาดพลั้ง คนที่เข้าไปทำแล้วสำเร็จก็มีบ้าง แต่ที่เราจะพูดถึงกันวันนี้ ไม่ใช่เรื่องของ MLM แต่จะเป็นการบอกว่า คนที่พยายาม คิดทำอะไรหลายๆอย่าง และยังไม่สำเร็จซะที ขอให้อย่าหยุดคิด ให้คิดใหม่ ทำใหม่ คิดช้าๆ และลองทำช้าๆ อย่างมีสติ คิดให้รอบคอบ และเดินหน้าต่อไป อย่าหยุด เพราะถ้าหากคุณหยุด ที่ทำมาทั้งหมดจะไม่ได้อะไรเลย

ครั้ง หนึ่ง ในขณะที่ผมทำงานในบริษัท Metro Systems ซึ่งเป็นบริษัท IT ขนาดใหญ่ ได้มีโอกาสได้เข้ารับการอบรมณ์เรื่อง “Dynamic Teamwork” โดยคุณ บดินทร์ ปรปักษ์เป็นจุณ หนึ่งในผู้บริหารของ Metro Systems ได้ให้เกียรติ เป็นวิทยากร เพียงประโยคสั้นๆประโยคหนึ่งของคุณ บดินทร์ ในการอบรมณ์ครั้งนั้น ทำให้ผมรู้สึกว่า สิ่งที่ผมได้ทุ่มเท่แรงกาย แรงใจทำไป แล้วไม่สำเร็จ ที่เคยผ่านมานั้น ความไม่สำเร็จ เป็นเพียงเรื่องเล็กๆในชีวิต, คุณ บดิทร์กล่าวว่า คนที่ประสบผลสำเร็จนั้น ล้มเหลวนับสิบครั้ง และความสำเร็จเพียงครั้งเดียว มันก็ทำให้เค้ากลายเป็นคนที่ประสบผลสำเร็จ เพราะสังคมจะนับถือในความสำเร็จของเค้า และความล้มเหลว ในการทำธุรกิจ นับสิบครั้ง จะโดนลบ ด้วยการทำสำเร็จเพียงครั้งเดียว ผมได้ยินอย่างนี้แล้ว ทำให้ กำลังใจที่เคยหดหายไป หรือความรู้สึกที่ตัวผม หดหู่กับการเคยทำงานใหญ่เพียงสิ่งเดียวแล้วไม่สำเร็จนั้น หมดหายไปจากใจผม และได้ริเริ่มทำสิ่งใหม่ๆขึ้นมาอีก และเรื่องเก่านั้น ให้เป็นประสบการณ์ เพราะคนเราถ้าได้เรียนรู้จากประสบการณ์ตรงนั้น เป็นสิ่งที่ดี ทุกครั้งที่เราเริ่มทำสิ่งใหม่ เราจะรอบคอบขึ้น มีการไตร่ตรองที่ดีขึ้น

และ หากเราไม่เคยที่จะหยุดคิด หยุดทำ เราก็จะต้องเดินทางไปถึงจุดหมายของเราได้ อาจจะช้าหรือเร็วไม่เท่ากัน ในแต่ละคน แต่หากคุณเพียงแค่เดิน คุณก็จะไปถึง

เดินช้าๆ แต่อย่าหยุด..

“ผลการศึกษา วัดผลสำเร็จของคนไม่ได้แม้แต่น้อย”

แต่ เล็กจนโตทุกคนคงเคยเห็น เคยพบมาด้วยตัวเองตลอด ว่าเพื่อนๆของคุณ มีทั้งเพื่อนที่เรียนเก่ง เพื่อนที่เรียนไม่เก่ง เพื่อนที่มีลักษณะหัวแข็ง เพื่อนชอบประจบคุณครู เพื่อนที่ ไม่ยอมคุยกับคุณครู

และ หากใครมีเพื่อน ที่จำได้ หรือคบกันนานๆ หรือได้ติดต่อ หรือรู้ข่าวคราวกัน ตั้งแต่ชั้นประถม จนถึงวัยทำงาน จะพบว่า ส่วนหนึ่งเรียนเก่งในชั้นประถม แต่กลับเรียนแย่ในช่วงมหาลัย หลายคนเรียนเก่งตลอด จนจบ และบางส่วนเรียนไม่เก่งยังไง ก็ยังคงเป็นอย่างนั้น อีกบางส่วน เรียนไม่เก่งชั้นประถมแต่ พอเข้ามหาลัยกลับเก่งเป็นคนละคน แบบเรียนได้ เกรดหนึ่ง เกรดสองตลอด เกือบตกทุกวิชา พอเข้ามหาลัย ได้แทบจะ สี่จุดศูนย์เลยก็มี อันนี้เรื่องจริง ยกตัวอย่างได้เลยเพื่อนผมเอง ชื่อเอ๋ ตอนประถม ได้เกรดเฉลี่ยหนึ่งกว่าๆ พอเข้ามหาลัย มีเทอมนึง ได้สี่จุดศูนย์ศูนย์ ตอนนี้เป็นเจ้าของเว็บไซต์ siamdora.com และก็เพื่อนผมอีกนั่นแหละ ที่ตอนประถมเรียนดี ถึงขนาดอาจารย์รู้จักทั้งโรงเรียน ทำกิจกรรมทุกอย่าง แถมมีพรสวรรค์ วาดรูปได้ลงหนังสือ ที่พิมพ์จำหน่ายทั่วประเทศไทยด้วย (แต่ผมจำชื่อหนังสือไม่ได้) แต่ตอนนี้ไม่แน่ใจว่าเรียนจบรึยัง หรือทำอะไรอยู่ก็ไม่รู้ ด้วยเหตุนี้ เรามาลองสังเกตุ และแยกแยะเพื่อหาเหตุผลกัน ว่าเด็กเรียนเก่ง หรือไม่เก่ง เป็นเพราะอะไร แต่ที่แน่ๆ ไม่เกี่ยวกับ IQ แน่นอน

เรียนเก่งเพราะกลัวความคาดหวังของคนอื่น
เด็ก กลุ่มนี้ กลัวว่าอาจารย์จะดุ กลัวพ่อแม่ดุ หรือกลัวความคาดหวังของคนอื่น ที่มีต่อตัวเอง และเรียนเพื่อให้สังคม หรือเพื่อนๆยอมรับ สิ่งเหล่านี้ เป็นแรงขับให้เด็กกลุ่มนี้เรียนเก่ง แต่เค้าคงไม่รู้หรอกว่า เค้าเรียนไปเพื่ออะไร

เรียนไม่เก่งเพราะรู้จักตัวเองตั้งแต่เด็กและปราศจากความกลัว
เด็ก กลุ่มนี้จะประสบผลสำเร็จอย่างสูง ในอนาคต และจะประสบผลสำเร็จได้รวดเร็ว พวกเค้ารู้ว่าตัวเอง ต้องการอะไร ตั้งแต่อายุยังน้อย และอยากจะทำมันตั้งแต่วันนั้นเลย

เรียนเก่งเพราะรู้จักตัวเองตั้งแต่เด็ก
กลุ่มนี้ จะเรียนเพราะรู้ว่าเรียนเพื่ออะไร มีความเข้าใจในระบบสังคม และการอยู่ร่วมกับผู้อื่น และรู้ว่า เค้าเรียนไปเพื่ออะไร

เรียนไม่เก่งเพราะยังเด็กไม่ได้คิดอะไร
กลุ่ม นี้ก็เติบโตตามวัย เป็นปรกติ ใช้ชีวิตสมวัยเด็ก และยังคาดเดาไม่ได้ ว่าโตขึ้นจะเปลี่ยนแปลงไปในทางไหน เพราะยังไม่ถึงเวลาที่เค้าต้องคิด

เรียนเก่งโดยธรรมชาติ
อัน นี้ไม่ทราบจะอธิบายยังไงเหมือนกันครับ เพราะสมองของคนเรา ไม่เท่ากัน และไม่เท่ากันจริงๆนะครับ ตอนผมนั่งเรียนเรื่อง Neuron network (โครงข่ายใยสมอง) อาจารย์บอกว่า ถ้าสมองของคนเราเท่ากันจริง นั่นหมายความว่า คนที่มีรางกายเล็กที่สุด จะต้องเป็นคนที่ฉลาดที่สุด ซึ่งไม่จริงครับ

เรียนไม่เก่งเพราะสภาพแวดล้อม
อันนี้ก็ด้วยเหตุผลหลายๆอย่างประกอบกันครับ และสภาพแวดล้อม ก็ทำให้เด็กเรียนเก่งได้ด้วยเช่นกัน

เรียน ไม่เก่ง เพราะเก่งเกินกว่า หลักสูตรจะวัดผลให้ตัวเค้าได้ หากผมจำไม่ผิด ตอนเด็กๆเคยดูการ์ตูนเรื่องราวชีวิตของ โทมัส อัลวา เอดิสัน ซึ่งเป็นผู้ผลิตหลอดไฟได้ เป็นคนแรกของโลก รวมถึงเป็นผู้คิดค้นนวัตกรรม มากมาย ก็ไม่ได้เป็นคนที่เรียนเก่ง กลับกลายเป็นคนแปลกเสียด้วยซ้ำ ในการ์ตูนที่ผมได้ดู เอดิสันตอนเด็ก ถามคุณครูว่า “ทำมัยผีเสื้อถึงบินได้ครับ?” คุณครูก็หัวเราะ แล้วตอบว่า เพราะมีปีก ก็เลยบินได้ไงจ๊ะ เอดิสันถามต่อว่า “ทำมัยมีปีกถึงบินได้?” คุณครูตอบว่า อย่างนกมีปีก ก็บินได้จ่ะ ผีเสื้อก็มีปีก ก็บินได้เหมือนกัน แล้วก็มองว่า เอดิสัน ช่างเป็นเด็กที่ หัวอ่อน ตามไม่ทันเด็กนักเรียนคนอื่นจริงๆ ผมมองๆ ก็เดาไม่ออกว่าในใจ เอดิสัน กำลังต้องการคำตอบแบบไหน แต่คาดว่า คนที่จะมาตอบคำถาม เรื่องผีเสื้อทำมัยบินได้ของเอดิสัน ให้เค้าเข้าใจ คงจะมีแต่สองพี่น้องตระกูลไรท์ ที่ร่วมกันคิดค้นเครื่องบินเท่านั้น

จริงๆมีหลายเหตุผล แต่จะขอยกตัวอย่างแค่นี้นะครับ เพราะหัวใจของเรื่องนี้คือ

ผล การเรียนนั้น ได้ผลมากจากเครื่องมือวัด ซึ่งเครื่องมือวัดผล คือ หลักสูตร และตัวบุคคล นั้นก็คืออาจารย์ เครื่องมือวัด ย่อมต้องมีเปอร์เซ็นผิดพลาด Multi-meter ก็ยังมีเปอร์เซ็นผิดพลาดแจ้งไว้ แต่ อาจารย์กับหลักสูตร ไม่เคยแจ้งเปอร์เซ็นผิดพลาดของตัวเอง วัดตัวเองยังไม่ได้ จะเอาไปวัดคนอื่นได้ยังไง หากเอาหลักสูตรทีวัดตัวเองไม่ได้พวกนี้ ไปวัดคนอย่างเช่น เอดิสัน, ไอสไตล์ ก็ไม่ต่างอะไรกับการเอา Multi-meter ตัวเล็กๆ ไปวัดคล่อม กระแสไฟฟ้า High voltage ซึ่งผลก็คือได้ค่าเท่ากับ 0 (เพราะ meter ขาด เข็มไม่กระดิก)

“ผลการเรียนนั้น นำมาเป็นเครื่องมือตัดสินคนไม่ได้”

ผมได้รับ Forward e-mail เรื่อง Stay Hungry. Stay Foolish. (จงเป็นคนที่หิวอยู่เสมอ จงเป็นคนที่โง่อยู่เสมอ) ซึ่งเป็นบทความเกี่ยวกับ การปาฐกถาพิเศษ ของ Steve Jobs CEO Apple Computer และ Pixar Animation Studio ที่มหาวิทยาลัยสแตนฟอร์ด เป็นหนึ่งในบทความ ที่ดีที่สุด และได้รับการกล่าวถึงกันอย่างแพร่หลาย ทั่วโลก ในการปาฐกถาพิเศษ ของ Steve Jobs มีข้อคิดมากมาย ทั้งการดำรงค์ชีวิต แง่คิดในการทำงาน และวิธีคิด เพื่อนำพาตัวเองไปสู่ความสำเร็จ หนึ่งในเรื่องราวดีๆทั้งหมดนั้น มีประโยคหนึ่ง ที่ Jobs กล่าวไว้ว่า “เราไม่สามารถต่อจุดให้เป็นรูปร่างได้ โดยการมองไปข้างหน้า เราจะทําได้ก็ต่อเมื่อ เรามองย้อนหลังไป“

หลาย คนอาจจะเคยคิด เคยสงสัยและถามตัวเองว่า “ทำมัยผมต้องเรียนเรื่องนั้น เรื่องนี้ ผมหาเหตุผล หรือประโยชน์จากการเรียน ไม่ได้เลย เมื่อเวลาไปทำงานจริง ก็ไม่เห็นเลยว่าจะได้ใช้ความรู้จากที่ได้ศึกษาเล่าเรียนมา” ทั้งนี้อาจเป็นไปได้ว่า ผลสัมฤทธิ์ทางการศึกษาของบ้านเราช่วงที่ผมได้เขียนบทความนี้ อาจจะไม่ดีนัก ผมเองเป็นคนหนึ่ง ที่ขาดศรัทธา ในหลักสูตรของมหาวิทยาลัย ในบ้านเราปัจจุบัน ซึ่งกำลังจะตามเวียดนามไม่ทันแล้ว เป็นเรื่องแปลก ที่เทคโนโลยี หรืองานวิจัยใหม่ๆ มักจะออกมาจากมหาวิทยาลัยต่างๆ ในยุโรป และอเมริกา แต่ในประเทศไทย มหาวิทยาลัย กลับต้องรับเทคโนโลยีจากภาคเอกชน ทั้งที่ในมหาวิทยาลัย มีนักวิชาการ มีด็อกเตอร์ ศาสตราจารย์ รองศาสตราจารย์ มากมาย ผมมีความเชื่อส่วนตัวว่า หากด็อกเตอร์บ้านเรา ให้ความสนใจ กับการทำโครงงานของนักศึกษา และยอมรับความแปลก ที่แตกต่างของนักศึกษามากกว่านี้ ไม่ยึดตามหลักวิชาการมากเกินไป ยอมรับข้อมูลจากแหล่งข้อมูล ที่ขาดเหตุผลสนับสนุนบ้าง ปล่อยให้นักศึกษาทำไป อย่างที่ตัวด็อกเตอร์เองคิดว่าผิด แล้วค่อยมาดูเอาท์พุตกันที่หลั้ง อย่ามัวแต่คอยบอกว่า นักศึกษาทำผิดหลักการที่เคยมีมา และไม่ยอมให้ทำ หากยังเป็นแบบนี้ จะไม่มี Innovator เกิดขึ้นจากมหาวิทยาลัยอย่างแน่นอน เพราะทฤษฎี ที่ได้รับการพิสูจน์แล้ว ว่าถูกต้องที่สุด ยังคงโดนหักล้างอยู่ตลอดเวลา ในทุกๆวัน ยกตัวอย่างเช่น การออกแบบ Software ที่ถูกต้องที่ผมได้เรียนจากมหาลัย ต้องเริ่มออกแบบจาก Database ก่อน ทำ Database Relationship เขียน E-R Diagram, Context Diagram หากไม่ทำอย่างนี้ คุณอาจจะสอบตก ตั้งแต่ยื่นเอกสาร เพื่อขอสอบโครงการในบางมหาวิทยาลัย แต่ปัจจุบัน RUP (Rational Unifield Process) ของ IBM ไม่ได้แนะนำให้ออกแบบ Software จาก Database แล้ว และเชื่อว่าอีกไม่นาน การตรวจเอกสาร Thesis ในมหาวิทยาลัยของเรา ก็คงค่อยๆปรับตาม เพราะมันออกมาจาก IBM ไม่ได้ออกมาจากนักศึกษา

แต่.. ถึงอย่างไรก็ตาม ผมก็ยังสนับสนุน ให้ทุกๆคน ได้ตั้งใจเรียน ตั้งใจศึกษา ไม่ว่าจะเป็นในระดับชั้นการเรียนใดๆ เพราะสิงที่เราได้เรียนรู้นั้น เราได้นำไปใช้ตลอดเวลา ทั้งที่เรารู้ตัว และไม่รู้ตัว รวมถึงทุกสิ่งทุกอย่าง ที่คุณกำลังทำในตอนนี้ แล้วมองไม่เห็นว่า จะเอาไปใช้ได้อย่างไร ในอนาคต หากเป็นสิ่งที่ดี ควรทำให้ดีที่สุด เพราะความรู้จะอยู่กับตัวเราตลอดไป เพราะ “เราไม่สามารถต่อจุดให้เป็นรูปร่างได้ โดยการมองไปข้างหน้า เราจะทําได้ก็ต่อเมื่อ เรามองย้อนหลังไป” แล้ววันนึง คุณจะคิดในใจว่า ถ้าวันที่ผ่านมานั้น เราไม่ได้เรียนรู้ หรือเคยทำสิ่งนี้ไว้ แล้วเราจะประสบผลสำเร็จเช่นวันนี้ได้หรือไม่ ก็ยังไม่รู้

‘You’ve got to find what you love,’ Jobs says

“คุณกำลังขุดดินหลังบ้านอยู่รึปล่าว?”

ผม ก็เป็นคนนึง ที่เคยทำงานหนักเหมือนขุดดินหลังบ้านตัวเอง ก่อนหน้านี้ ผมเคยได้อ่านหนังสือเล่มหนึ่ง ซึ่งผมต้องขออภัยไว้ ณ ที่นี้ด้วย ที่จำชื่อหนังสือเล่มนั้นไม่ได้ เพราะได้อ่านนานมาแล้ว แต่ยังคงจำสิ่งที่ผู้เขียนต้องการจะสื่อได้ ผู้เขียนได้ยกตัวอย่างว่า มีชายชาวยุโรปคนหนึ่ง ได้เดินทางไปหาหมอดูชื่อดัง และชายยุโรปผู้นั้น ได้ถามหมอดูว่า “ทำอย่างไร ผมจะประสบผลสำเร็จ และมีฐานะร่ำรวย” หมอดูตอบว่า “หากท่านทำงานหนักที่สุด ท่านจะเป็นคนที่ประสบผลสำเร็จ และร่ำรวยที่สุด” หลังจากได้ยินเช่นนั้นแล้ว ชายชาวยุโรปผู้นี้ ก็รีบร้อนกลับบ้าน และคว้าจอบขึ้นมา เดินไปหลังบ้านและมีจุดมุ่งหมายว่า เค้าจะขุดดินหลังบ้านของเค้าเอง ให้ลึกที่สุด และทำทั้งวันทั้งคืน เท่าที่เค้าจะพอมีแรงทำได้ จนวันหนึ่ง เค้าอ่อนแรงลง จนไม่สามารถขุดต่อไปได้ และพบว่า เค้าก็ยังไม่ร่ำรวยขึ้น อย่างที่หมดดูทำนาย ซักที ทั้งๆที่เค้าก็ทำงานอย่างหนักที่สุดแล้ว

บางที หลายๆคน รวมถึงตัวผมเองด้วย ก็ทำงาน และใช้ชีวิตประจำวัน โดยการตั้งใจทำงานหนัก แต่เหมือนการขุดดินหลังบ้าน บางครั้งเราไม่รู้ตัวเลย และอาจจะภาคภูมิใจ กับการขุดดินของเรา จนเวลาผ่านไประยะหนึ่ง อาจไม่นาน หรืออาจจะนานเป็นถึงสิบปี กว่าจะรู้ว่าตัวเองกำลัง “ขุดดินหลังบ้าน” เมื่อรู้ว่า ความรู้ความสามารถ ที่เราสั่งสมมา ใช้ไม่ได้ หรือต่อยอดไม่ได้เลยในวันนี้ ต่างกับ อาซิ่ม อาม่า ที่ขายของ ขายข้าว และได้เพิ่ม Skill ในการขาย การแก้ปัญหาเฉพาะหน้า เศรษฐกิจไม่ดีทำไง ช่วงไม่มีลูกค้า ดำรงชีวิตยังไง แก้ปัญหาได้ด้วยตัวเองทุกวัน

หาก เราได้ลองเสียเวลาคิด ไตร่ตรองให้รอบคอบ ก่อนที่จะเลือกทำ หรือ ไม่ทำอะไร จะพบว่า เราจะใช้เวลาในการทำงานให้เป็นผลสำเร็จได้เร็วกว่า ที่เราจะลงมือทำเลยในทั้นที ตอนผมทำงานอยู่ที่บริษัทหนึ่ง เป็น Pre-sales ผมมีหัวหน้า คนหนึ่งชื่อพี่ต่อ และพี่ต่อเคยพูดกับทุกๆคนในทีมว่า “อย่าทำตัว Busy” ซึ่งคำว่าอย่าทำตัว Busy ของพี่ต่อ ผมก็ได้พี่เคน มาช่วยอธิบายว่า งานที่เข้ามาจากทางฝ่าย Sales เราเป็น Pre-sales เราสามารถเลือกได้ว่าจะทำหรือไม่ทำ เพราะแต่ละงานนั้น มีโอกาสไม่เท่ากัน เราต้องศึกษาและ ปรึกษาคนในทีม เลือกทำเฉพาะงาน หรือโปรเจค ที่เรามีโอกาสจะชนะได้ ส่วนงานที่ไม่มีโอกาสเลย เราต้องตัดทิ้ง เพราะทำไปก็ไม่ได้ผลอะไร จะทำให้เป็นการเพิ่มงานโดยไม่จำเป็น ซึ่งก็คือเหมือนขุดดินหลังบ้านนั้นเอง

ที่ผมนั่งเขียนอยู่ ผมกำลังขุดดินหลังบ้านรึปล่าว?

ใน สามก๊ก ได้สื่อให้เห็นบุคลิก และความแตกต่าง ของผู้นำ ของก๊กทั้งสาม โดยลักษณะของผู้นำแต่ละคน ก็มีข้อดี ข้อเสียแตกต่างกัน จนถึงวันนี้ ยังไม่อาจตัดสินได้ ว่าความเป็นผู้นำ ในแบบไหน จะดีที่สุด และประสบผลสำเร็จที่สุด ผู้ที่ดูสามก๊กนั้น ต่างก็มีตัวละครที่ตนเองชอบ อยู่ในใจแตกต่างกันไป หลายคนชอบ ความอ่อนน้อมและรู้จักใช้คนของเล่าปี่ หลายคนชอบความเด็ดขาดของโจโฉ บางคนชอบความเป็นผู้นำที่สมบูรณ์แบบ อย่างซุนกวน แต่บนความต่างเหล่านี้ ต่างก็พาพวกเขาเหล่านั้น ขึ้นสู่ความเป็นผู้นำที่ยิ่งใหญ่

โจโฉ ผู้ที่ยอมทรยศโลก แต่ไม่ยอมให้โลกทรยศ
โจ โฉ เป็นผู้นำที่มีจิตใจ เด็ดเดี่ยว และมีความเด็ดขาด มากที่สุด ในบรรดาผู้นำทั้งสาม ตัดสินใจทุกอย่างด้วยตัวเอง ไม่เคยไว้ใจใครนอกจากตัวเอง

เมื่อ ตอนยังไม่มีอำนาจ เป็นคนฉลาด รู้ว่าจังหวะไหนควรผ่อนเบา ตอนไหนเป็นจังหวะที่จะไล่รุกได้ ตอนไหนควรสงบ และเก็บความคิดเอาไว้ กล้าเสี่ยงเมื่อถึงเวลาที่ควรจะเสี่ยง

เมื่อ ขึ้นสู่อำนาจ มีความฉลาด เฉลียว ตัดสินใจทุกอย่างด้วยตนเอง ไม่เคยยอมรับความผิด เข้ามาใส่ตัวเอง ฆ่าได้แม้กระทั้งญาติพี่น้อง เพื่อตัดปัญหาที่อาจจะเกิดขึ้นในอนาคต ยอมฆ่าคน พันคนเพื่อให้พบคนผิดเพียงคนเดียว ครั้งหนึ่ง เคยสั่งประหาร นายเสบียงที่จงรักภักดีที่สุด เพื่อแก้ปัญหาด้านขวัญกำลังใจ ของทหาร เคยแกล้งละเมอฆ่าคนรับใช้ เพื่อแสดงให้ทหารที่เพิ่งเข้ามาใหม่ และตนไม่ไว้ใจได้เห็น เพียงเพื่อเขียนเสือให้วัวกลัว

เล่าปี่ ผู้ที่ก้มหัวให้กับคนทุกชนชั้น
เล่า ปี่ เป็นผู้มีความอ่อนน้อมถ่อมตน ให้เกียรติคนทุกชนชั้น มีความสุขุม ฉลาดลึกซึ้ง มีความเป็นผู้ดี รู้จักใช้คน นับถือคนมีความสามารถ มีกลวิธี ที่จะผูกใจคน และดึงคนมีความสามารถมาทำงานให้ อย่างเต็มใจ คนที่มาทำงานให้เล่าปี่ มักจะมาทำงานด้วยใจ ทุ่มเทให้ทั้งกาย ทั้งใจ เพราะเล่าปี่เป็นผู้ที่ซื้อใจคน ด้วยใจ

เมื่อ ครั้งตอนที่ เล่าปีจะดึงเอาขงเบ้งมาทำงานให้ตน เล่าปี่ ได้เข้าไปหาขงเบ้ง ถึงสามครั้ง ในขณะที่พี่น้องคนอื่นทนรอไม่ไหว แต่เล่าปี่ยังคงแสดงความตั้งใจ ที่จะให้ขงเบ้งไปทำงานกับตนให้ได้ ขงเบ้งเป็นผู้หยั่งรู้ดินฟ้า “รู้แจ้ง ฟ้าจบดิน” แม้รู้ว่า หากตนไปทำงานให้เล่าปี่แล้ว ตนเองต้องตาย แต่ขงเบ้งก็ยัง ยอมที่จะไปทำงานให้เล่าปี่ เพราะแพ้จิตใจของเล่าปี่

แต่ ในบางครั้ง เล่าปี่ก็ให้ความสำคัญกับคน จนทำให้เสียงานใหญ่ ขาดความเด็ดขาดอย่างเช่นที่โจโฉมี แต่ถึ่งกระนั้น เล่าปี่เป็นผู้ที่มีบารมี สูงส่ง ด้วยความดี ทำให้คนที่เล่าปี่ ต่างก็ทำด้วยความเต็มใจมิใช่ความกลัวเกรง ถึงทุกวันนี้ ยังมีบางคนตั้งข้อสงสัยว่า เล่าปี่เป็นคนดีจริงๆ หรือหลอกใช้คน ได้อย่าแนบเนียนกันแน่ อันนี้ แล้วแต่คนจะตีความ

ซุนกวน ผู้ที่มีความเป็นผู้นำโดยสมบูรณ์แบบ
ซุน กวน เป็นคนที่มีความสามารถทางด้านการรับรู้ข้อมูล จากกุนสือทั้งหลาย และนำมาไตร่ตรองอย่างรอบคอบ และตัดสินใจด้วยตัวเอง การตัดสินใจแต่ละครั้ง แทบไม่มีโอกาสผิดพลาดเลย มีจิตใจกว้างขวาง วางตัวเป็นกลางได้ดี

ซุน กวน เป็นผู้นำที่ไม่มีความเป็นสุดขั้วทางด้านใดด้านหนึ่ง แต่เป็นผู้ที่มีวุฒิภาวะ ของการเป็นผู้นำที่ดี ฟังความเห็นคนรอบข้าง ประคองตนด้วยทางสายกลาง เข้ากับพวกไหนก็ได้ ไม่ว่าจะเป็น ก๊กของเล่าปี่ หรือโจโฉ และมักจะเลือก ทางที่ตนเองได้ประโยชน์ โดยไม่เสียเลือดเนื้อ

แต่ เหตุที่ซุนกวนเป็นเช่นนี้ อาจเป็นเพราะในบรรดา ก๊กทั้งสามนั้น ง้อก๊ก ของซุนกวน เล็กกว่า จ๊กก๊กของเล่าปี่ และวุยก๊กของโจโฉ แต่ ง้อก๊กตังอยู่บนจุดยุทธศาสตร์ที่ดี ซุนกวนจึงจำเป็นต้องผูกมิตรกับทุกคน เพราะไม่อาจต่อกรกับใครได้ ต่างกับจ๊กก๊ก และวุยก๊ก ที่เป็นคนละขั้วกันอย่างชัดเจน ขนาดใกล้เคียงกัน แต่หากใครได้ ง้อก๊กของซุนกวน มาร่วมเป็นพวก ก็จะสามารถถล่มอีกฝ่ายได้ราบคาบ จึงทำให้ ซุนกวนกลับกลายเป็นผู้ที่เลือกได้ ว่าจะอยู่ข้างใด กลายเป็นก๊กเนื้อหอมไปซะงั้น

ดูๆไปคล้ายกับการเมืองไทยก่อนรัฐประหารยังไงไม่รู้นะครับ.. บังเอิญๆ

แล้วคุณล่ะ.. ชอบแบบไหน? เป็นแบบไหน?

ครั้ง หนึ่ง ผมได้นำเสนอความก้าวหน้าโครงงาน ต่อหน้าคณะกรรมการ ผู้มีคุณวุฒิ ในขณะที่ผมกำลังให้ข้อมูลอ้างอิง ในโครงงานที่ผมทำอยู่นั้น มี ดร.หญิง ท่านนึง ถามขึ้นมาว่า “คุณได้ข้อมูลมาจากไหน” ผมตอบว่า “Internet ครับ” ดร. ท่านนั้นถามต่อว่า “คุณรู้ได้อย่างไร ว่าเป็นข้อมูล ที่ถูกต้อง” นี่เป็นต้นกำเนิด ของเรื่องที่เราจะคุยกันนี้ครับ

หลาย คนรู้อยู่ครับ ว่าข้อมูลบน Internet นั้น มีมากมาย มีทั้งข้อมูลที่ถูกต้อง และข้อมูลที่ผิดๆ และเราไม่สามารถนำข้อมูล ที่ได้จากการค้นหาทาง Internet มาเป็นการอ้างอิง ในการนำเสนอ การทำวิทยานิพนธ์ หรือรายงานทางวิชาการได้ และผมเชื่อว่า ไม่ใช่ผมคนเดียว ที่โดนคำถามแบบนี้ในตอนนำเสนอโครงงาน ต่อหน้าคณะกรรมการ, คนทั่วไป จะใช้บรรทัดฐานทางจิตใจ และพื้นฐานความรู้เดิมของตนเอง มาเป็นเครื่องมือวัด ว่าข้อมูลที่รับมานั้น เป็นข้อมูลที่ถูกต้อง หรือผิด ส่วนนักวิชาการ นักวิจัย ใช้การทดลองซ้ำ เพื่อพิสูจน์ข้อมูลเหล่านั้นที่ได้มา ว่าเป็นข้อมูลที่เชื่อถือได้หรือไม่ แต่อย่างไรก็ตาม ไม่ว่าจะเป็นเครื่องมือวัดใดๆ ก็ล้วนมีเปอร์เซ็นผิดพลาดทั้งสิ้น โดยเฉพาะเครื่องมือวัด ที่เป็นบุคคล (แม้แต่เครื่องมือวัดทางไฟฟ้า อิเล็กทรอนิกส์ ยังมีเปอร์เซ็นผิดพลาดเลย) แม้ถึงทุกวันนี้ ก็ยังไม่มีใครยืนยัน ว่าทฤษฎีของไอน์สไตล์ ถูกต้องทั้งหมด

ใน ขณะที่ผมกำลังรับคำแนะนำว่า ข้อมูลจาก Internet นั้นเชื่อถือไม่ได้ ถึงแม้ผมจะไม่ได้ถามกลับไปว่า ข้อมูลจากไหนที่เราควรจะเชื่อถือ แต่ผมก็ได้รับคำตอบนั้น ทันที ในขณะนั้นโดยไม่ต้องถาม ซึ่งคำตอบนั้นก็คือ เป็นหนังสือ ที่เขียนขึ้นโดยผู้มีคุณวุฒิ ที่ทัวประเทศ หรือทั่วโลก ยอมรับกัน อาจจะเป็นหนังสือเรียน ที่มหาวิทยาลัย ดังๆ ในต่างประเทศ อย่าง MIT ใช้ในการเรียนการสอน ซึ่งผมก็เห็นด้วยบ้าง ซึ่งแน่นอนว่า การเห็นด้วยบ้าง ของผมนั้น ตั้งอยู่บน บรรทัดฐานของผมเอง ผมไม่อาจทราบได้ว่า ความรู้สึก “เห็นด้วยบ้าง” ของผมนั้น เป็นสิ่งที่ถูกต้องหรือไม่

ครั้ง นึง มีความเชื่อจากนักปราชญ์โบราณ กล่าวไว้ว่า หากเอาขยะมารวมๆกัน ใส่กระป๋อง ปิดฝาทิ้งไว้ จะทำให้เกิด สัตว์อย่างหนูขึ้นมาได้ และไม่มีใครเคยค้านความคิดนั้น ต่อมา มีนักวิทยาศาสตร์คนนึง กล่าวว่า สิ่งมีชีวิต ต้องเกิดจากสิ่งมีชีวิตเท่านั้น ยังไม่สามารถทำให้คนในยุคนั้นเชื่อได้ จนต้องใช้ความพยายาม ในการพิสูจน์ ครั้งแล้วครั้งเล่า จนเป็นที่ประจักษ์ว่า ทฤษฎีของเค้าถูกต้อง, เช่นเดียวกัน หากเราจะบอกว่า ข่าวสารที่เราได้จาก Internet ที่เราได้มานั้นถูกต้อง กว่าหนังสือที่แต่งโดยนักวิชาการ ซึ่งอาจจะถูกต้อง หรือไม่ถูกต้อง แต่เราได้พิสูจน์ ทดสอบ หรือวิจัยมาแล้ว แต่ยังไม่ได้เผยแพร่การทดสอบ และผลการทดสอบ ให้เป็นที่ยอมรับ รับรองได้ว่า คุณโดนนักวิชาการ เหยียบจมดินแน่นอน, แต่หากสมมุติว่าคุณเป็น Microsoft หรือ Google แล้วคุณคิดทฤษฎีต่างๆ ที่สวนทาง กับหลักวิชาการที่เคยเป็นมาทั้งหมด แล้วคุณทำเงินมหาศาล ด้วยทฤษฎีของคุณ แล้วสมมุติต่อ ว่าคุณประสบผลสำเร็จ โดยการฟลุ๊ค และคุณก็รู้ตัว และคุณรู้สึกเขินตัวเองอยู่นิดหน่อย ผมค่อนข้างเชื่อว่า ทฤษฎีของคุณจะถูกบรรจุลงในวิชาเรียน โดยนักวิชาการ และได้รับการสรรเสริญต่างๆนาๆ จนรับไม่ทันอย่างแน่นอน (อันนี้ขำๆนะครับ หุหุ…)

อาจ จะพอสรุป อย่างไม่มีหลักการได้ว่า ข้อมูล หรือทฤษฎีนั้น โดนหักล้างได้ตลอดเวลา โดยผู้ที่สามารถให้เหตุผลสนับสนุนได้มากว่า และสามารถพิสูจน์ ให้คนส่วนมากยอมรับได้มากกว่า ซึ่งคำว่า ถูกต้องที่สุดในวันนี้ อาจจะ เป็นสิ่งที่ผิด ในวันข้างหน้าก็ได้ พระพุทธเจ้าเคยพูดไว้ว่า “อย่าเชื่อเพียงเพราะ ผู้นั้นเป็นศาสดา”

แรง จูงใจ ที่ทำให้ผมได้เขียนเรื่องนี้ขึ้นมา เกิดจากความสงสัย และสังเกตุการทำงาน ของผู้คนรอบๆตัว ในขณะที่ทำงานอยู่ในบริษัท ซึ่งเป็นสิ่งที่ผมสงสัยมานาน ว่าทำมัยบางคน กลับบ้านดึกทุกวันจนเป็นนิสัย ทำมัยบางคนกลับทันทีเมื่อถึงเวลาเลิกงาน และบางคน กลับดึกบ้าง กลับตามเวลาบ้าง โดยในตอนแรกๆ ผมคิดเอาเองว่า คนที่กลับดึกๆ เค้าคงงานยุ่ง มีงานเยอะจนทำไม่ทัน แต่หลังจากได้ศึกษาอย่างไม่เป็นทางการ โดยการสอบถาม จากแต่ละคน ที่ผมมีความสนิทสนม หลายๆคน และแต่ละคน ก็มีพฤติกรรมการกลับบ้าน ที่แตกต่างกัน เลยอยากเอาข้อมูลที่ได้ มาสรุปให้ผู้สนใจได้อ่านกัน

มาเช้า กลับดึก” เป็นสิ่งที่องค์กร อยากให้พนักงานบริษัททำ จริงหรือ? คำตอบคือ ไม่จริงเสมอไป ไม่จริงเสมอไป นั้นหมายความว่า ขึ้นอยู่กับแต่ละองค์กร แต่ทั่วๆไปที่เราเห็นๆกัน คือคนที่มาเช้า กลับดึก ดูจะเป็นคนขยัน และมีความรับผิดชอบกว่าคนอื่นๆ ในบางองค์กร หากใครกลับบ้านตรงเวลา อาจจะโดนเพ่งเล็งได้ ก็เลยมีอีกหลายๆคน ใช้วิธี “มาสาย กลับดึก” เพราะการกลับดึก มันดูเหมือนกับว่า เรามีงานต้องทำเยอะ เลยต้องกลับดึก เหมือนจะดูดีกว่า การกลับตรงเวลา ส่วนคนที่ “มาเช้า กลับตรงเวลา” เลยกลายเป็นคนที่ดูไม่ดี

ใน ความเป็นจริง เราไม่สามารถสรุปได้ว่า ใช้เวลาในการทำงานแบบไหน ถึงจะดีที่สุด เพราะลักษณะงานนั้น มีความแตกต่างกัน เช่น หากทำงานในหน้าที่ ที่เกี่ยวกับงานด้าน Support ก็ไม่สามารถที่จะกำหนดได้ ว่าจะต้องทำงานในช่วงเวลา การทำงานปกติของคนทั่วไป แต่หากเป็นคนทำงานออฟฟิศ ทั่วๆไป ควรจะบริหารเวลาการทำงาน ของตัวเองให้ได้ ทุกคนมีเวลาเท่าๆกัน หมดเวลางานแล้ว ควรจะไปทำกิจกรรมอย่างอื่น จริงๆแล้ว การที่ทำงานเลยเวลาปกติทุกวัน สำหรับคนทำงานออฟฟิศนั้น แสดงให้เห็นถึง การบริหารเวลาได้ไม่ดีเท่าที่ควร, ตลอดเวลาที่ผมได้สังเกตุการ ผมได้เปรียบเทียบ และสอบถาม ลักษณะ และปริมาณงาน ของหลายๆคน ที่มีหน้าที่รับผิดชอบ เหมือนๆกัน และพบว่า บางคนต้องใช้เวลาจนดึกอยู่บ่อยๆ เพื่อทำงานของตัวเองให้เสร็จ แต่บางคน กลับบ้านตรงเวลาทุกวัน ซึ่งงานที่ได้รับผิดชอบ ก็เสร็จเหมือนๆกัน หลายๆคน ดูยุ่งกับการทำงาน หน้าหงิก หน้างอ ทุกวัน แต่หลายๆ คน ก็ยิ้มแย้ม ทักทายเพื่อนๆ ไปทานข้าวตรงเวลา แต่งานก็เสร็จเหมือนกัน ทั้งๆ ที่หน้าที่รับผิดชอบไม่ต่างกัน จึงอาจพอสรุปได้ว่า เป็นพฤติกรรม การทำงานที่ไม่เหมือนกันมากกว่า และที่สำคัญ คนที่กลับบ้านตรงเวลา จะช่วยประหยัดค่าใช้จ่าย ขององค์กร ได้มากกว่า ไม่ว่าจะเป็น ค่าไฟฟ้า ค่าน้ำ ค่าอินเตอร์เน็ต อาจจะรวมถึงค่า OT ด้วย แถมยังมีเวลาเหลือ ที่จะได้ไปทำกิจกรรม ของตัวเองอีกด้วย

“‘งานที่เรารับผิดชอบอยู่เป็นงานยาก ไม่เหมือนงานของคนอื่นๆทั่วไป”
ประโยค แบบบรรทัดบนนี้ อาจจะเป็นเหตุผล ที่หลายๆคนให้กับตัวเอง เวลาที่กำลังคร่ำเคร่งกับงาน และกำลังใช้เวลาส่วนใหญ่ ของชีวิต ทุ่มเทให้กับงานที่ตนเองทำอยู่ ผมขออนุญาติยกตัวอย่าง ที่ผมเห็นใกล้ๆตัวมาเลย ตัวผมเอง ช่วงทำงานใหม่ๆ รู้สึกว่า งานของตัวเองนั้นยากมาก จนทำให้ตัวผมไม่สามารถ จะมีเวลาไปเที่ยว กับเพื่อนๆ หรือไปสังสรรค์กับเพื่อนๆ เวลาเพื่อนๆ นัดกันไปไหนมาไหน ผมจะไม่ตอบตกลงอยู่บ่อยๆ ผมรู้สึกว่า การเป็น Application Developer หรือ Programmer นั้น ต้องฝึกฝน เขียนโปรแกรมอยู่ตลอดเวลา หากไม่ทำงานตลอดเวลา คงจะเป็น Programmer ที่ดีไม่ได้ ผมไม่เคยลองสังเกตุดูเลยว่า ในกลุ่มเพื่อนๆ ที่ไปสังสรรค์กันนั้น ก็มีบางคนที่ทำงานแบบเดียวกัน กับที่ผมทำอยู่ และเค้าก็ทำผลงานได้ดีกว่าผมเสียด้วย แต่เค้าไม่เคยพลาดนัดกับเพื่อนๆเลย กว่าผมจะรู้ตัวว่า ตัวเองหลงประเด็น ต้องใช้เวลาถึงสองปี ถึงจะรู้ตัวว่า ตัวเองเสียโอกาส ในการพบปะเพื่อนฝูงไปมาก ด้วยเหตุผลของการจัดการกับตัวเองไม่ได้ การมกหมุ่นอยู่กับงาน ไม่ได้ทำให้คุณภาพชีวิตดีขึ้น คนที่มีคุณภาพชีวิตที่ดีกว่าคนอื่น คือคนที่ได้ดำเนินชีวิต อย่างมีความสุข และได้ทำในสิ่งที่ตนเองอยากทำ มากกว่าคนอื่นๆ